10 jaar vrijwilligerswet: een evaluatie

Hoge Raad voor Vrijwilligers evalueert en adviseert de vrijwilligerswet

De vrijwilligerswet bestaat 10 jaar. De Hoge Raad voor Vrijwilligers is het federaal adviesorgaan voor het vrijwilligerswerk. De Raad evalueerde de wet en maakte een advies over aan de Minister voor Sociale Zaken, Maggie De Block, op 3 mei 2016. Bedoeling is dat de Minister de adviezen naleest, analyseert en van daaruit wellicht stappen onderneemt om enkele knelpunten aan te pakken. 

Een aantal aanbevelingen vanuit de Hoge Raad voor Vrijwilligers zijn vanzelfsprekend relevant voor het vrijwilligerswerk in Vlaanderen. We overlopen enkele punten die volgens het Vlaams Steunpunt Vrijwilligerswerk best eerst worden aangepakt.

Prioriteiten voor het Vlaams Steunpunt Vrijwilligerswerk

Degelijke bescherming voor vrijwilligers blijven garanderen

  • Vrijwilligen in de juiste organisatie?

Vrijwilligers weten niet altijd of ze effectief aan de slag gaan in een organisatie die onder de toepassing van de vrijwilligerswet valt, wat tot consequentie kan hebben dat ze beticht worden van zwart werk, dat ze actief zijn als ‘vrijwilliger’ zonder het statuut (en de bescherming) van vrijwilligers te genieten, etcetera. Het is niet aanvaardbaar dat het individu gestraft wordt als de persoon in kwestie oprecht uitging van een vrijwillig engagement.

  • Collectieve verzekering kan efficiënter

De collectieve verzekering gefinancierd door de Nationale Loterij en aangeboden via de Provincies, moet dringend efficiënter georganiseerd worden. De reservepot is onaanvaardbaar hoog. We denken dat op het gebied van informatie en aanbieden van verzekering een taak weggelegd kan worden voor de Vlaamse Gemeenschap.

  • Verzekering lichamelijke ongevallen voor vrijwilligers

Het is essentieel om een systeem uit te werken wat betreft een verzekering ‘lichamelijke ongevallen’ voor vrijwilligers. De vrijwilligerswet verplicht dit tot op heden niet, terwijl negen op de tien schadegevallen in het vrijwilligerswerk niet gaan over burgerrechtelijke aansprakelijkheid (die verplicht verzekerd is), maar over lichamelijke ongevallen.

  • Geen versnippering van advies en informatie voor het werkveld

De advies- en informatietaak naar het werkveld, organisatoren van vrijwilligerswerk (feitelijke verenigingen, publieke en publieke rechtspersonen zonder winstoogmerk) ligt bij voorkeur bij de Gemeenschappen (en het Vlaams Steunpunt Vrijwilligerswerk voor Vlaanderen). Er dient permanent geïnvesteerd te worden in heldere en laagdrempelige informatie over de krachtlijnen van de vrijwilligerswet.

Wegwerken van onnodige formaliteiten

  • Meldingplicht bij de RVA en Fedasil? Afschaffen!

De meldingsplicht voor uitkeringsgerechtigde kandidaat-vrijwilligers bij de RVA dient afgeschaft te worden. Arbeidsmarktbeleid is een regionale materie en de formaliteit zelf hindert het vrijwilligerswerk (cf. dossier Vlaams Steunpunt Vrijwilligerswerk vzw). Mensen in opvangcentra die willen vrijwilligen, moeten toelating vragen aan Fedasil. Deze formaliteit dient afgeschaft te worden.

Komaf maken met beperkende interpretaties van overheidsinstanties

  • Kostenvergoeding voor bestuursvrijwilligers is geen zitpenning

We stellen vast dat de fiscus ‘bestuursvrijwilligers’ niet altijd als vrijwilligers beschouwt, zodat , als ze een kostenvergoeding ontvangen, die onterecht wordt gecatalogeerd als een zitpenning, waarop belasting betaald moet worden. Dit is niet correct. Bestuursvrijwilligers die een onbezoldigd mandaat opnemen zijn vrijwilligers zonder meer.

  • Vrijwilligersvriendelijke richtlijnen vanuit de administratie Financiën

De fiscus lijkt er soms erg restrictieve interpretaties op na te houden, o.a. met betrekking tot voordelen in natura, vrijwilligers die vakanties begeleiden. De richtlijnen vanuit de administratie financiën dient vrijwilligersvriendelijk opgesteld te worden.

  • Geen onnodig gedoe voor vrijwilligerswerk in het buitenland

Mensen die in het kader van EVS of andere (erkende) uitwisselingsprogramma’s vrijwilligen, mogen hierbij niet gehinderd worden door restrictieve interpretaties inzake visumvoorwaarden, kinderbijslagregelingen,… Vanuit ons land dient vrijwilligerswerk ook op de Europese agenda gezet te worden, om te vermijden dat Belgische organisaties die vanuit België vrijwilligerswerk organiseren in het buitenland, vervolgd worden door sociale zekerheidsinstanties in het buitenland.

Wegwerken van bestaande discriminaties

  • Een geïndexeerde fietsvergoeding, ook voor vrijwilligers

De fietsvergoeding voor vrijwilligers is geijkt op die van de ambtenaren, wat leidt tot de schizofrene situatie dat deze fietsvergoeding niet geïndexeerd wordt, en organisaties aan de onbetaalde medewerkers een lagere fietsvergoeding dient uit te betalen dan aan de betaalde medewerkers. Deze discriminatie moet weggewerkt worden.

  • Vrijwilligersvergoedingen zijn geen inkomsten, ook niet bij schuldbemiddeling

Vrijwilligerswerk leidt nooit tot een bezoldiging maar hoogstens tot een terugbetaling van door de vrijwilliger gemaakte kosten. Het is niet juist dat vrijwilligers in schuldbemiddeling hun vrijwilligersvergoeding moeten inbrengen als inkomen. Dat druist in tegen de vrijwilligerswet en heeft een ontmoedigend effect.

Lees hier het volledige advies van de hoge Raad voor Vrijwilligers (PDF)

Download deze tekst (PDF)

Ons standpunt kwam ook aan bod in dit Opiniestuk van Het Belang van Limburg (mei 2016)

Opinie eva Hambach HBVL mei 2016

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Vlaams Steunpunt Vrijwilligerswerk vzw
9 mei 2016

© Vlaams Steunpunt Vrijwilligerswerk vzw - Disclaimer - Privacyverklaring & Cookie-policy - Contact