Immuniteit van vrijwilligers

In de vrijwilligerswet is een specifieke aansprakelijkheidsregeling voorzien: ze maakt vrijwilligers in heel wat organisaties immuun tegen burgerlijke aansprakelijkheid. Je kan deze regeling vergelijken met de aansprakelijkheidsregeling voor betaalde werknemers. Wat betekent dit nu?

  1. De vrijwilliger met immuniteit kan niet burgerlijk aansprakelijk gesteld worden voor de schade die hij door zijn fout aan een derde maakte bij het vrijwilligen. Er is echter geen immuniteit voor schade aan zichzelf.
  2. De organisatie is burgerlijk aansprakelijk in de plaats van de vrijwilliger. Dat betekent dus dat degene, die schade lijdt door toedoen van een vrijwilliger, de organisatie burgerlijk aansprakelijk kan stellen en eisen dat de schade hersteld of vergoed wordt. De organisatie kan de schade niet afwentelen op de vrijwilliger zelf. Zij heeft een verzekeringsplicht voor haar vrijwilligers.

Schema verzekeringsplicht en immuniteit (Download PDF)

verzekeringsplicht

Grenzen aan immuniteit

Afhankelijk van de organisatie

In feitelijke verenigingen, los van een koepel en zonder betaald personeel, genieten vrijwilligers geen immuniteit! Dat betekent dat een apart lid, maar ook alle leden van zo’n vereniging samen, aansprakelijk gesteld kunnen worden. De vereniging kan wel een aantal beschermingsmaatregelen nemen:

  • De organisatie sluit een verzekering burgerlijke aansprakelijkheid af. Dit maakt de vrijwilligers niet immuun, maar zorgt wel voor betere bescherming.
  • De vrijwilliger sluit vrijwillig een individuele polis BA-privéleven af. Met deze ‘familiale polis’ is hij privé verzekerd voor schade aan derden, door zijn fout.

Afhankelijk van de fout

In sommige gevallen kan het zijn dat de vrijwilliger toch persoonlijk aansprakelijk gesteld wordt en immuniteit verliest:

  • hij maakt telkens dezelfde fout, ook al werd daar al vaker op gewezen, bijvoorbeeld: materiaal laten rondslingeren, instructies negeren, …
  • hij maakt een zware fout, bijvoorbeeld: de vrijwilliger is dronken tijdens het vrijwilligerswerk en veroorzaakt daardoor schade;
  • hij pleegt bedrog of maakt met opzet een fout, bijvoorbeeld diefstal.

Het is niet aan de organisatie om te bepalen dat een vrijwilliger niet langer immuun is. Dat is een beslissing van de rechter. Wil je discussie vermijden, dan volg je je vrijwilligers goed op. Maak hen attent op hun fouten. Als een vrijwilliger steeds dezelfde fout maakt, is hij misschien niet geknipt voor die taak?

Andere vormen van aansprakelijkheid

© Vlaams Steunpunt Vrijwilligerswerk vzw - Disclaimer - Privacyverklaring & Cookie-policy - Contact