Rechten & plichten

De Vrijwilligerswet wil vrijwilligers beschermen en legt daarom 2 plichten op aan organisaties: de informatieplicht en de verzekeringsplicht.
Ook aandachtspunten uit het Vlaams Decreet Vrijwilligerswerk voegen we toe. Behalve dit impliciete recht op informatie en op verzekering bevat de Vrijwilligerswet geen specifieke rechten voor vrijwilligers.

Informatieplicht van de organisatie

De informatieplicht houdt in dat de organisatie enkele basiselementen moet meedelen aan de start van het engagement.

De Vrijwilligerswet legt op om deze 5 elementen te communiceren:

  1. Het doel van je organisatie. Waarom bestaat de organisatie? Wat wil het team bereiken?
  2. De organisatiestructuur van de vzw, feitelijke vereniging of het gemeentebestuur.
    Opgelet: Bepaalde organisatievormen kunnen geen vrijwilligers inzetten onder toepassing van de Vrijwilligerswet.
  3. De verzekeringen die er voor vrijwilligers zijn afgesloten.
    Opgelet: Genieten de  vrijwilligers van immuniteit? Dan is er een verzekeringsplicht voor de burgerlijke aansprakelijkheid tijdens vrijwilligerswerk (zie onderaan bij tabblad immuniteit).
  4. Of er een kostenvergoeding wordt gegeven – en zo ja – welke soort. Lees meer over kostenvergoedingen.
  5. De discretieplicht voor elke vrijwilliger. Opgelet: in sommige organisaties geldt er bijkomend een geheimhoudingsplicht.

    Lees meer over discretie- en geheimhoudingsplicht.

    Als organisatie moet je die vijf elementen niet schriftelijk meedelen maar dat is wel aangewezen. Want de bewijslast van deze informatieplicht ligt bij jou.

Voor de organisaties die vallen onder het Vlaams Decreet Vrijwilligerswerk (Welzijn, Gezondheid en Gezin) is schriftelijk informeren wél verplicht. Bovendien komt er naast de voorgaande elementen nog deze informatie bij:

  • werking van de organisatie en de verhouding tussen personeel en vrijwilligers
  • afspraken over de functie en concrete inzet van de vrijwilliger (en einde van de samenwerking)
  • inspraak van de vrijwilliger in de organisatie
  • klachtenprocedure
  • vorming en opleiding
  • wederzijdse rechten en plichten (respectvol met elkaar omgaan, privacy)

Download het modeldocument over informatieplicht.

Verzekeringsplicht van de organisatie

Risicoloos vrijwilligerswerk bestaat niet. Net zoals bij een werknemer liggen kleine fouten, gevaren of ongevallen op de loer. Bescherm je vrijwilligers dus met een verzekering. De Vrijwilligerswet bepaalt dat er een verzekeringsplicht geldt voor organisaties.

De verzekeringsplicht is van toepassing op:

  • Alle private en publieke rechtspersonen die onder de Vrijwilligerswet vallen.
  • Feitelijke verenigingen die deel uitmaken van een koepelorganisatie of die betaald personeel tewerkstellen.
  • Koepelverenigingen met lokale afdelingen die als feitelijke vereniging werken, hebben nog steeds verzekeringsplicht voor de vrijwilligers in die afdelingen. De koepel ontsnapt niet aan haar verzekeringsplicht.
    In deze gevallen genieten de vrijwilligers immuniteit.

Voor een aantal feitelijke verenigingen geldt die verzekeringsplicht niet. Toch is een goed vangnet sowieso nuttig. Ontdek hieronder in het tabblad het overzicht van mogelijke verzekeringen. Of misschien is het dé moment om een erkenning aan te vragen voor de Gratis Vrijwilligersverzekering?

Het Vlaams Decreet Vrijwilligerswerk van toepassing op organisaties in het domein Welzijn, Gezondheid en Gezin legt dan weer een uitgebreidere verzekeringsplicht op.

Lees hieronder op de tabbladen meer over de verzekeringsplicht in het decreet, alle soorten verzekeringen en meer.

Schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief