Nuttige verzekeringen

Welke verzekeringen zijn mogelijk nuttig voor jouw vrijwilligersorganisatie? Bekijk zeker eens dit niet-limitatieve lijstje.

1. Organisaties met rechtspersoonlijkheid zonder winstuitkering

Deze organisaties hebben een KBO nummer. Om zeker te zijn dat het gaat om een vereniging zonder winstuitkering, zoek het gerust even op: https://kbopub.economie.fgov.be/kbopub/zoeknummerform.html (op nummer of op naam).

Welke verzekeringen raden we aan met betrekking tot de ‘directe’ bescherming van de organisatie of vrijwilligers?

BA voor de vrijwilligers

Voor organisaties die vallen onder toepassing van de Vrijwilligerswet, is een ‘vrijwilligerspolis’ wettelijk verplicht. De verzekering dekt ten minste de burgerlijke aansprakelijkheid, hoewel we een uitbreiding naar zowel Rechtsbijstand als naar Lichamelijke Ongevallen aanraden.

De vrijwilliger is immuun en kan in die hoedanigheid niet persoonlijk burgerlijk aansprakelijk gesteld worden, behalve als hij die immuniteit verliest (lichte herhaalde fout, grove fout, opzet).

Opgelet: de Vrijwilligerswet spreekt over een verplichte verzekering voor vrijwilligers en maakt GEEN onderscheid tussen leden en niet-leden. Dat betekent dat je als organisatie dus ook een verzekeringsplicht hebt voor de niet-leden.

Rechtsbijstandsverzekering (RB)

Hoewel de meeste verzekeraars voornamelijk totaalpakketten aanbieden (dus zowel BA, RB als LO) is het mogelijk dat de organisatie tot nog toe enkel een BA verzekering heeft gesloten voor de risico’s met betrekking tot het vrijwilligerswerk.

Een optie is dan om daarbij een Rechtsbijstandsverzekering te nemen. De meest volledige RB-verzekering is die waar je kan genieten van deskundige, juridische bijstand om je rechten te verdedigen of claims te betwisten.

Lichamelijke Ongevallen

De meeste schadegevallen in het vrijwilligerswerk gaan om lichamelijke ongevallen. Er rust geen plicht op de organisatie om een ongevallenverzekering voor de vrijwilligers te sluiten.

Het kan nuttig zijn, maar toch enkele kanttekeningen:

  • de basiskosten worden betaald via de mutualiteit
  • een ongevallenverzekering zal niet voor alles tussenkomen: vaak worden bijvoorbeeld verlies of beschadiging van brillen bij een ongeval niet gedekt, net zomin als tanden (of in beperkte mate)
  • als een vrijwilliger een substantieel loonverlies lijdt bij tijdelijke of blijvende ongeschiktheid na een ongeval bij het verrichten van vrijwilligerswerk, dan compenseren de uitgekeerde bedragen wel het ene en het andere, maar ook altijd gelimiteerd

Opgelet: communiceer goed met de vrijwilligers over het feit of er al dan niet een ongevallenverzekering is en wat de reikwijdte daarvan is. Dat voorkomt betwistingen.

BA van de organisatie

Deze verzekering dekt de Burgerlijke Aansprakelijkheid van de organisatie (de rechtspersoon). Maakt de organisatie fouten waardoor anderen schade lijden, dan kan een tussenkomst van de verzekeraar gevraagd worden.

De BA van de organisatie wordt immers niet volledig gewaarborgd in een vrijwilligerspolis: die dekt enkel de BA van de organisatie in relatie tot het vrijwilligerswerk.

Bestuurdersaansprakelijkheid

Deze verzekering komt mogelijk tussen als één of meerdere bestuurders een fout maken, waardoor anderen schade lijden. Toch opletten: deze verzekering is relatief duur en wordt duurder naarmate de organisatie meer handelingen stelt, medewerkers in dienst heeft, …

Een bestuursvrijwilliger is een vrijwilliger onder toepassing van de vrijwilligerswet voor het gewone vrijwilligerswerk. Maar in zijn hoedanigheid van bestuurder valt deze vrijwilliger ook onder de aansprakelijkheidsregels van de vzw-wetgeving, binnenkort opgenomen in de regeling WVV.

De gebruikelijke vrijwilligerspolissen volstaan dan ook niet als je de bestuursvrijwilligers voor deze aansprakelijkheid, die ze dragen als bestuurder, wil verzekeren. Dat valt er immers buiten.

Overweeg dus zeker of je de bestuurders ook extra verzekert.

Toch ook dit: de wetgever verwacht dat iemand die in het bestuursorgaan zit van een vereniging, de nodige verantwoordelijkheid opneemt, zaken controleert en ervoor zorgt dat de vereniging of organisatie behoorlijk functioneert. Dat impliceert:

– handelen als een ‘goed huisvader’: voorzichtig zijn, bedachtzaam, niet roekeloos handelen

– met de nieuwe wetgeving WVV zal ook meer aandacht gevraagd worden voor de zogenaamde ‘good governance’ of goed bestuur: duidelijke besluitvorming, transparantie en controlemechanismen inbouwen

Autoverzekering?

Een knelpunt in vrijwilligersland is en blijft de auto-verzekering. Vrijwilligers die zich verplaatsen met de eigen wagen, zijn verzekerd via de eigen autoverzekering.

Een BA-autoverzekering is verplicht in België: dat betekent dat als de vrijwilliger door een fout schade veroorzaakt aan een ander, dit via de eigen verzekering geregeld kan worden. Omgekeerd, als de vrijwilliger slachtoffer is van een ongeval, zal de verzekering van de tegenpartij tussenkomen om de schade te vergoeden.

Opgelet: dat geldt in het geval het gaat om een schadegeval waarbij anderen betrokken zijn, in het kader van BA dus.

Schade aan de wagen door welke omstandigheid dan ook, en zonder dat er een andere bij betrokken is, zal enkel (deels) vergoed worden als de vrijwilliger een (halve) omnium heeft, ook weer via de eigen autoverzekering.

De organisatie kan overwegen om een omniumverzekering te sluiten voor verplaatsingen die de vrijwilliger doet op vraag van de organisatie. Het is essentieel om dan goede afspraken te maken, ook onder andere over de reikwijdte van de verzekering.

Andere mogelijk verzekeringen:

  • Brandverzekering
  • Diefstalverzekering
  • All Risk verzekering

2. Organisaties zonder rechtspersoonlijkheid  en zonder winstuitkering

De feitelijke verenigingen hebben geen rechtspersoonlijkheid en geen verzekeringsplicht.

Opgelet: lokale afdelingen van een koepel vallen onder wat er onder punt 1 staat beschreven, waarbij de koepelorganisatie optreedt als vereniging met rechtspersoon ook ook de bijhorende verplichtingen draagt. De koepel kan dit niet afwentelen op haar lokale afdelingen, die vaak feitelijke verenigingen zijn.

Een feitelijke vereniging is een groepering van mensen (personen) die gezamenlijk een initiatief nemen, een project opzetten, activiteiten organiseren,… Ze vallen onder toepassing van de vrijwilligerswet op voorwaarde dat er minstens twee personen de vereniging in goede banen leiden, en dat er geen winstoogmerk is. De mensen die effectief deel uitmaken van de feitelijke vereniging en mee helpen op de ene of andere manier, zijn vrijwilligers.

De vrijwilligers genieten géén immuniteit en ze kunnen die immuniteit ook niet verwerven.

Welke verzekeringen raden we aan met betrekking tot de ‘directe’ bescherming van de organisatie of vrijwilligers?

BA voor de vrijwilligers

Een feitelijke vereniging kan een verzekering Burgerlijke Aansprakelijkheid sluiten om de leden van de feitelijke vereniging te verzekeren in het geval ze een fout maken waaruit schade ontstaat bij iemand anders.

In tegenstelling tot bij de organisaties met rechtspersoonlijkheid, kan de feitelijke vereniging evenwel niet verhinderen dat de schadelijder zich niet enkel tot de vereniging maar ook tot de individuele vrijwilliger wendt om te vragen de schade te vergoeden of te herstellen.

De vrijwilligers genieten immers geen immuniteit in een feitelijke vereniging. Het risico bestaat dus dat de vrijwilliger zelf opdraait voor het herstellen of vergoeden van de schade die hij door zijn fout aan een andere heeft veroorzaakt.

Als de vrijwilliger een familiale polis heeft, of een BA-verzekering gezin, dan kan hij zijn eigen verzekeraar desgevallend aanspreken.

Rechtsbijstandsverzekering (RB)

Hoewel de meeste verzekeraars voornamelijk totaalpakketten aanbieden (dus zowel BA, RB als LO) is het mogelijk dat de feitelijke vereniging tot nog toe enkel een BA verzekering heeft gesloten voor de risico’s met betrekking tot het vrijwilligerswerk.

Een optie is dan om daarbij een Rechtsbijstandsverzekering te nemen. De meest volledige RB-verzekering is die waar je kan genieten van deskundige, juridische bijstand om je rechten te verdedigen of claims te betwisten.

Lichamelijke Ongevallen

De meeste schadegevallen in het vrijwilligerswerk gaan om lichamelijke ongevallen. Er rust geen plicht op de feitelijke vereniging om een ongevallenverzekering voor de vrijwilligers te sluiten.

Het kan nuttig zijn, maar toch enkele kanttekeningen:

  • de basiskosten worden betaald via de mutualiteit
  • een ongevallenverzekering zal niet voor alles tussenkomen: vaak worden bv. verlies of beschadiging van brillen bij een ongeval niet gedekt, net zomin als tanden (of in beperkte mate)
  • als een vrijwilliger een substantieel loonverlies lijdt bij tijdelijke of blijvende ongeschiktheid na een ongeval bij het verrichten van vrijwilligerswerk, dan compenseren de uitgekeerde bedragen wel het ene en het andere, maar ook altijd gelimiteerd

Opgelet: communiceer goed met de vrijwilligers over het feit of er al dan niet een ongevallenverzekering is en wat de reikwijdte daarvan is. Dat voorkomt betwistingen.

Andere verzekeringen?

  • Brandverzekering
  • Diefstalverzekering
  • All Risk verzekering

3. Aandachtspunten met betrekking tot verzekeringen in Vrijwilligersland

  • Kijk even rond in je omgeving: misschien kent die overbuur of vriend wel iets van verzekeringen om je te begeleiden in de zoektocht naar een geschikte verzekering?
  • Vraag bij meerdere verzekeringsmaatschappijen een offerte op of spreek een verzekeringsmakelaar aan die je daarmee van dienst kan zijn;
  • Indien mogelijk: ga voorafgaandelijk een gesprek aan met de verzekeringsmaatschappij of – makelaar: het is belangrijk dat je voelt dat men iets kent van het vrijwilligerswerk en het verenigingsleven;
  • Een goede verzekering herken je eerder aan de inhoud dan aan de prijs; goedkoop kan als het eraan komt je duur te staan komen.
  • Lees de hele polis, duid aan wat je niet begrijpt en vraag aan de makelaar of maatschappij (schriftelijk) om het uit te leggen. Je bent (potentiële) klant en hebt dus recht op duidelijke info.
  • Als je de polis screent, kan je alvast hier op letten:
    • de omschrijving van de verzekerden (let erop dat de vrijwilligers er zeker bij staan)
    • de omschrijving van de activiteiten (weerspiegelt de beschrijving effectief wat jullie doen? Is het volledig? Actueel?)
    • de waarborgen (of welke bedragen kunnen uitbetaald worden bij een schadegeval?)
    • de uitsluitingen: wanneer komt de verzekering niet tussen?
  • jaarlijks of tweejaarlijks de polis uit de lade trekken is een must, dan kan je nagaan of de polis nog overeenstemt met de werkelijkheid van je werking

© Vlaams Steunpunt Vrijwilligerswerk vzw - Disclaimer - Privacyverklaring & Cookie-policy - Contact